“UNTI-UNTING SINISIRA ANG IYONG BATO!” Ang Nakakagimbal na Lihim sa Likod ng Madalas na Pag-ihi sa Gabi at ang 5 Sikretong Gulay na Magliligtas sa Iyong Buhay!
Isang malagim na bangungot ang palihim na gumagapang sa kalusugan ng maraming Pilipino na madalas napagkakamalang simpleng senyales lamang ng katandaan. Ang madalas na pagbangon sa madaling araw para umihi, ang labis na pagkapagod kahit walang mabigat na ginagawa, at ang nakakabahalang mabula na ihi ay hindi pala ordinaryong sitwasyon. Isa itong sumisigaw na babala na ang mismong kidney o bato sa katawan ay nakikipaglaban na sa bingit ng pagkasira. Maraming mga nakatatanda ang walang kamalay-malay na ang kanilang creatinine levels ay umaabot na sa mapanganib na antas, at patuloy na tinatanggap ang pamamanas ng paa bilang normal na bahagi ng buhay, habang ang kanilang mga panloob na organo ay tahimik nang sumusuko.
Sa likod ng nakakapanindig-balahibong katotohanang ito ay ang nakakadismayang sistema ng mabilisang check-up sa mga ospital. Sa loob lamang ng sampung minuto, walang sapat na oras ang mga doktor upang ipaliwanag ang mga tamang pamamaraan ng pagluluto at pagpili ng pagkain. Ngunit isang kilalang eksperto sa internal medicine at preventive health na si Dr. Jasmine Reyz ang matapang na bumasag sa katahimikang ito. Matapos ang dalawampu’t limang taon sa industriya, isiniwalat niya ang mga hindi inaasahang pagkain na kayang maglinis ng dugo at magpababa ng mapanganib na creatinine, pati na rin ang malalaking pagkakamali sa pag-aakala na ang lahat ng masustansyang gulay ay ligtas kainin.
Nangunguna sa listahan ng mga nakakagulat na panlunas ay ang red cabbage, isang gulay na madalas isinasantabi ngunit nagtataglay pala ng napakababang potassium at phosphorus na hindi makakasira sa bato. Ang sikreto upang hindi mamatay ang bisa nito ay ang pag-iwas sa labis na pagluluto na sumisira sa kulay nito. Ito ang naging himala para kay Aling Astrea mula sa Batangas na matagumpay na naibaba ang kanyang mapanganib na creatinine sa pamamagitan lamang ng pagkain nito nang hilaw. Sumunod dito ang cauliflower na may taglay na compounds na nagpoprotekta sa mga nasirang bahagi ng kidney na hindi na kayang panumbalikin ng katawan. Pinatunayan ito ng isang pitumpu’t isang taong gulang na dating pulis mula sa Iloilo na si Mang Celso, na nakaranas ng matinding ginhawa mula sa stage 3 chronic kidney disease nang palitan niya ang mga pritong pagkain ng inihaw na cauliflower upang maiwasan ang pagkawala ng nutrisyon na madalas nangyayari kapag ito ay pinapakuluan.
Isa pang pasabog na ibinunyag ay ang maling paggamit ng bawang. Marami ang nag-aakalang nakakakuha sila ng benepisyo sa direktang paggisa nito sa mainit na mantika, ngunit ito pala ay tahasang pumapatay sa alicin, ang pinakamahalagang sangkap na nagpapababa ng presyon ng dugo. Ang tamang pamamaraan na pilit itinatago ng marami ay ang pagpapatambay nito ng sampung minuto matapos pitpitin bago isalang sa apoy. Kasama rin sa mga sikretong gulay na ito ang red bell pepper, na siksik sa bitamina na pumoprotekta sa mga ugat na nakapaligid sa kidney. Tinalo pa nito ang kamatis dahil sa napakababa nitong potassium content, isang pagbabagong lubos na ikinatuwa ni Lola Illuminada mula sa Dagupan na ginawa itong masustansyang meryenda na hindi na kailangan pang dumaan sa apoy.
Ang pinakakontrobersyal sa lahat ay ang asparagus na madalas iniiwasan dahil sa kakaibang amoy na iniiwan nito sa ihi. Isang malaking maling akala na ito ay senyales ng pagkasira, dahil ang totoo ay isa itong patunay na ang gulay na ito ay aktibong naglalabas ng mga lason sa katawan. Naglalaman ito ng pinakamalakas na antioxidants na nagpoprotekta sa mga selyula ng bato at tumutulong sa paggawa ng red blood cells upang labanan ang anemia. Ang himalang ito ay naranasan mismo ni Lolo Theophilo mula sa Legazpi, na muling nakabangon at nakabawi ng lakas matapos idagdag ang inihaw na asparagus sa kanyang pang-araw-araw na diyeta, na tila binigyan ng bagong gasolina ang kanyang nanghihinang katawan.
Ngunit sa kabila ng mga nakakamanghang natuklasang ito, isang nakakagimbal na babala ang inilapag ng eksperto laban sa mga sumisikat na health trends ngayon. Ang mga sikat na green smoothies ay maaari palang maging lason para sa mga may sakit sa bato dahil labis nitong pinagsasama-sama ang mataas na potassium at phosphorus mula sa iba’t ibang gulay na mabilis sumisira sa panloob na sistema. Maging ang madalas na pagkonsumo ng spinach at patatas ay nagdadala ng nakamamatay na banta kung hindi babantayan. Bukod pa rito, ang paboritong paglalagay ng toyo at alat sa mga gulay, pati na rin ang pagbawas sa pag-inom ng tubig upang hindi na umihi sa gabi, ay mga maling gawi na tahasang pumapatay sa pag-asa ng katawan na gumaling. Ang susi sa pag-iwas sa nakakabahalang kondisyong ito ay nasa tamang kaalaman at paghahanda, at hindi sa pagkabulag sa mga sikat ngunit mapanganib na nakasanayan.
