Pambansang LASON nga ba o HIMALA? Ang NAKAKAGIMBAL na KATOTOHANAN sa Mantikang Araw-araw Mong Ginagamit sa Pagpiprito!
Isang malaking banta ang tahimik na gumagapang sa bawat kusina ng mga pamilyang Pilipino, at ito ay nakatago sa anyo ng isang paboritong sangkap sa araw-araw na pagluluto. Sa isang bansang nakasanayan na ang walang patid na pagpiprito ng itlog, isda, at karne tuwing umaga hanggang gabi, ang pagpili ng tamang mantika ay madalas na nababalewala. Kamakailan lamang, umusbong ang isang nakakakilabot na pananakot mula sa mga marketing influencers na nagpapakalat ng maling impormasyon na ang ilang mga seed oils ay katumbas diumano ng lason at direktang sanhi ng pamamaga ng katawan. Dahil sa matinding takot, marami ang bumalik sa mga lumang nakasanayang mantika nang hindi namamalayan na ang mismong pinili nilang alternatibo ang siyang unti-unting sumisakal sa kanilang mga puso at nagpapalapot sa kanilang dugo.
Isa sa pinakamadalas na maging biktima ng maling paratang ay ang canola oil. Talamak ang mga tsismis at paniniwala na ito raw ay ginagamit na langis para sa makina o isang uri ng basurang industriyal na unti-unting pumapatay sa sinumang kumonsumo nito. Ngunit ang sampal ng katotohanan mula sa agham at mga medikal na pag-aaral ay malayo sa mga kwentong kutsero na ito. Ang canola oil ay itinuturing na isa sa pinakapinag-aaralang mantika sa buong mundo pagdating sa pag-iingat sa kalusugan ng puso. Ang sikreto ng nasabing mantika ay nakasalalay sa perpektong balanse ng mga fatty acids nito. Nagtataglay ito ng napakababang saturated fat, mataas na mono-unsaturated fat, at mayaman pa sa omega-3. Ang mga elementong ito ang siyang may malakas na kakayahang magpababa ng masamang kolesterol o LDL, habang pinapataas naman ang mabuting kolesterol o HDL, na sadyang nagpapabulaan sa mga nagpapakalat ng walang batayang takot sa social media.
Upang mas madaling maunawaan ang nakakapanindig-balahibong epekto ng maling mantika, kinakailangang silipin kung ano ang eksaktong nangyayari sa loob ng mismong ugat ng isang tao. Kapag gumagamit ng coconut oil o palm oil, madaling mapansin na mabilis itong tumitigas at namumuo kapag inilalagay sa malamig na temperatura. Ganito rin ang nakakagimbal na prosesong nagaganap sa loob ng katawan ng sinumang mahilig kumonsumo ng mataas na saturated fat. Ang patuloy na paggamit ng mga mantikang ito ay nagdudulot ng lipemia, isang mapanganib na kondisyon kung saan ang mismong dugo ay nagiging malapot, malabo, at namumuo dahil sa labis na taba. Dahil sa malapot na daloy ng dugo, labis na nahihirapan ang pusong mag-bomba, na siyang direktang nagiging sanhi ng pagtaas ng presyon ng dugo at tahimik na nagbubukas ng pinto sa mga malulubhang sakit.
Sa kabilang banda, madalas namang ipinagmamalaki ng mga mahilig sa malusog na pamumuhay ang paggamit ng olive oil bilang pinakamabisang alternatibo. Bagaman totoo na ito ay siksik sa benepisyo para sa puso, ang paggamit nito sa tradisyunal na panlasang Pilipino ay lumilikha ng isang malaking sakuna sa lasa ng pagkain. Ang olive oil ay may taglay na polyphenols na nagbibigay ng kakaibang pait at matapang na amoy. Kapag ginamit ito sa pagpiprito, hindi ang kakulangan sa husay sa pagluluto ang sumisira sa lasa ng ulam, kundi ang simpleng kemistri ng mantika na hindi umaayon sa pambansang panlasa. Dito pumapasok ang napakalaking bentahe at kahalagahan ng canola oil para sa pang-araw-araw na pagluluto ng mga ordinaryong mamamayan.
Ang canola oil ang natatanging kasagutan sa matinding pangangailangan ng lutuing Pilipino na kadalasang nakasalalay sa malakas na apoy, pagpiprito, at paggigisa. Bukod sa taglay nitong kakayahang linisin ang mga ugat laban sa masamang kolesterol, mayroon itong mataas na smoke point na nangangahulugang hindi ito madaling masunog, umusok, o maglabas ng masamang kemikal kahit sa matinding init ng kawali. Higit sa lahat, ang neutral na lasa nito ay hindi sumisira sa orihinal na timpla ng paboritong pritong isda, karne, o itlog. Ang pagpapanatili ng olive oil para lamang sa pampalasa at paglipat sa canola oil para sa pang-araw-araw na pagpiprito ay isang napakasimpleng hakbang subalit may katumbas na napakalaking himala para sa kalusugan. Panahon na upang talikuran ang mga maling impormasyon at simulan ang isang malusog na pagbabago sa loob ng bawat kusina, nang walang isinasakripisyong sarap, linamnam, at kaligtasan ng pamilya.
