NAKAKAGIMBAL NA KATOTOHANAN: Simpleng Paliligo Nauuwi Sa KAMATAYAN Ng Mga Matatanda, Tatlong Oras Ng Panganib Lihim Na Kumikitil Sa Loob Ng Banyo
Isang nakakapanindig-balahibong ulat ang tuluyang yumanig sa kamalayan ng maraming pamilyang Pilipino matapos mabulgar na ang mismong banyo na inaakalang pinakaligtas na bahagi ng bahay ay siya palang tahimik na kumikitil sa buhay ng libu-libong nakatatanda. Sa halip na sa kalsada o hagdanan mangyari ang mga malalagim na aksidente, isang tanyag na manggagamot na kilala bilang si Doktor Altea Ramos ang matapang na nagsiwalat na ang maling oras ng paliligo ang pangunahing salarin sa dumaraming kaso ng stroke, pagbagsak ng blood pressure, at biglaang pagkawala ng malay ng mga lolo at lola. Ayon sa mga nakalap na datos, umaabot sa mahigit labintatlong libong indibidwal ang binabawian ng buhay sa loob ng banyo taun-taon, isang nakakagimbal na reyalidad na patuloy na binabalewala ng marami dahil sa maling akala na nadulas lamang sa sabon o tubig ang kanilang mga pinakamamahal na kaanak.
Ang malagim na sinapit nina Lolo Kiko mula sa Batangas at Lola Training mula sa Cebu ay sapat na patunay kung gaano kabilis mangyari ang trahedya dahil lamang sa kawalan ng kaalaman sa tamang oras ng paglilinis ng katawan. Ang inakala nilang pampapresko ay muntik nang maging mitsa ng kanilang buhay nang bigla na lamang silang bumagsak at mawalan ng malay matapos makaranas ng pagdidilim ng paningin. Ipinaliwanag sa nasabing medikal na pagsusuri na pagsapit ng edad animnapu pataas, ang mga ugat ng tao ay nawawalan ng elastisidad at tuluyan nang tumitigas, kaya naman ang biglaang pagbuhos ng tubig ay nagdudulot ng matinding pagkabigla sa sistema ng sirkulasyon. Ang mabagal na reaksyon ng nervous system ng mga nakatatanda ang dahilan kung bakit hindi agad nakakaangkop ang kanilang katawan sa pabago-bagong temperatura, na humahantong sa kakulangan ng suplay ng dugo sa mismong utak.
Walang pag-aalinlangang ibinunyag ng eksperto ang tatlong pinakamapanganib na oras na dapat iwasan ng mga senior citizen upang hindi mauwi sa trahedya ang kanilang pangaraw-araw na gawain. Pinakamahigpit na ipinagbabawal ang paliligo dalawampung minuto hanggang isang oras paggising sa umaga, dahil ang katawan ay nasa proseso pa lamang ng pagbangon at ang biglaang pagbuhos ng tubig ay nagdudulot ng dalawang magkasunod na matinding shock na hindi kayang sabayan ng tumatandang puso. Kasunod nito ay ang delikadong oras mula alas nuebe ng gabi hanggang hatinggabi, kung saan ang utak ay naglalabas na ng hormone para sa pagtulog na nagpapababa sa blood pressure, kaya ang mainit na tubig sa oras na ito ay mabilis na humihigop ng dugo pababa sa mga binti at nag-iiwan ng matinding pagkahilo. Idinagdag din na lubhang mapanganib ang paliligo dalawampu hanggang apatnapung minuto pagkatapos ng isang mabigat na kainan dahil ang malaking porsyento ng dugo ay nakatuon pa sa pagtunaw ng pagkain sa tiyan, na siyang nagpapabilis sa tibok ng puso at nag-aanyaya ng mabilisang pagbagsak.
Ngunit sa kabila ng mga nakakakilabot na babalang ito, mayroon pa ring mga ginintuang oras kung saan itinuturing na ligtas at lubhang kapaki-pakinabang ang paliligo para sa mga may edad na. Ang pagbuhos ng tubig mula alas otso hanggang alas diyes ng umaga ay nagbibigay ng kaluwagan sa mga nanigas na kasukasuan dahil nasa pinakamatatag na estado na ang sirkulasyon ng dugo pagkatapos maglakad-lakad at uminom ng maligamgam na tubig. Bukod pa rito, ang paliligo tuwing alas tres hanggang alas singko y medya ng hapon ay nagdadala rin ng ibayong ginhawa sa mga pagod na kalamnan at tumutulong upang maging mahimbing ang tulog sa gabi dahil ito ang mga oras na handang tanggapin ng katawan ang anumang pagbabago sa temperatura nang hindi nagdudulot ng panganib.
Upang tuluyang masawata ang lumalalang bilang ng mga aksidente, mariing ipinayo sa mga pamilya na huwag hayaang magtagal nang higit sa labinlimang minuto sa loob ng banyo ang mga nakatatanda upang maiwasan ang pagkapagod ng puso. Isang nakakagulat na paalala rin ang inilabas na huwag na huwag unang bubuhusan ng tubig ang ulo dahil ito ang madalas na nagiging sanhi ng matinding pagkabigla ng mga ugat; sa halip, unahin munang basain ang mga paa at kamay pataas hanggang sa leeg. Pinaalalahanan din ang bawat sambahayan na tanggalin ang kandado ng pinto ng banyo at laging gumamit ng upuan upang ang pagligo nang nakaupo ay magbigay ng mas malaking proteksyon. Ang simpleng pag-iingat at sapat na pagbabantay ay ang tanging kalasag ng bawat pamilya upang maprotektahan ang mga lolo at lola laban sa tahimik at nakakalinlang na panganib sa loob ng kanilang sariling mga tahanan.
