BULA SA IHI, HUDYAT NG KAMATAYAN? MANG LANDO MUNTIK NANG MABULAGA SA NAKAKAGIMBAL NA SAKIT NA LIHIM NA SUMISIRA SA KANYANG BATO!
Isang nakakapanindig-balahib na trahedya ang muntik nang kumitil sa buhay ni Mang Lando matapos niyang balewalain ang isang tila simpleng senyales na araw-araw niyang nakikita sa loob ng banyo. Inakala ng kawawang matanda na ang makapal na bula sa kanyang ihi ay epekto lamang ng matapang na sabon sa inidoro o resulta ng matinding kakulangan sa pag-inom ng tubig. Ngunit lingid sa kanyang kaalaman, ang inosenteng bulang ito ay isa na palang malakas na sigaw ng saklolo mula sa kanyang mga bato na unti-unti na palang namamatay. Maraming Pilipino ang patuloy na nagbubulag-bulagan sa traydor na kondisyong ito, hindi namamalayan na ang bawat pag-ihi na may kasamang hindi pangkaraniwang bula ay isang malaking hakbang papalapit sa dambuhalang bangungot ng kidney failure.
Ayon sa mga nakakagimbal na pahayag ng mga medikal na eksperto, isang malaking pagkakamali ang ipagwalang-bahala ang kondisyong ito, lalo na kung ang bula ay sadyang ayaw mawala. Ipinaliwanag na may malaking pagkakaiba ang simpleng bula na parang softdrinks na mabilis maglaho sa isang iglap, kumpara sa mapanganib na bulang kasing kapal ng binating itlog o beer na nananatiling nakalutang kahit ilang beses pang i-flush ang inidoro. Ang makapal na bulang ito ay tinatawag na proteinuria, isang nakakakilabot na indikasyon na butas at wasak na ang mismong salaan ng mga bato kaya’t tuluyan nang tumatagas ang mahalagang protina na dapat sana ay nagpapalakas sa katawan. Sa oras na makita ang patagong pagtagas na ito, isa itong direktang patunay na may matinding pinsala at pamamaga na nagaganap sa loob na pilit na ikinukubli ng sistema ng katawan.
Ang pinakanakakatakot sa sakit na ito ay ang pagiging tahimik ng mga bato. Hindi tulad ng ibang organo na nagbibigay ng matinding pananakit o kirot bilang babala, ang mga bato ay patuloy na magtatrabaho nang walang daing kahit pa sagad na ang nararanasan nilang paghihirap. Napatunayan ang masaklap na katotohanang ito sa mismong naging kalbaryo ni Mang Lando, kung saan hindi niya naramdaman ang paglala ng kanyang kondisyon hanggang sa bigla na lamang pamagain nang husto ang kanyang mga paa at mukha, kasabay ng nakapanlulumong pagkapagod at pagbabago ng kulay ng kanyang ihi na tila naging kasing kulay ng tsaa. Ang mga nakakayanig na sintomas na ito, kabilang na ang biglaang pagtaas ng presyon ng dugo at walang katapusang pagbangon sa gabi para umihi, ay malinaw na hudyat na ang katawan ay tuluyan nang sumusuko sa paglilinis ng mga nakakalasong kemikal.
Upang makaiwas sa nakamamatay at magastos na trahedyang ito, mariing ipinapayo ang agarang pagpapasuri sa pamamagitan ng simpleng urinalysis sa sandaling mapansin ang hindi mawala-walang bula sa ihi sa loob ng magkakasunod na araw. Walang puwang ang pagpapanic, ngunit mas lalong walang puwang ang pagwawalang-bahala. Pinapaalalahanan ang buong madla na maging maingat at huwag abusuhin ang katawan. Kailangang kontrolin ang nakakalasong asukal sa dugo para sa mga may diyabetis, iwasan ang labis na maaalat na pagkain, at tigilan ang walang-reseta at palihim na paglaklak ng mga pain relievers na direktang sumisira sa mga kidney filters. Ang maagang pagtuklas at agarang medikal na aksyon ang tanging matibay na sandata upang iligtas ang sarili mula sa nakakapanlumong buhay sa loob ng dialysis center at sa tuluyang pagbagsak ng buong katawan.
