Ang sikreto ng mga Pilipino sa pagpapanumbalik ng mahinang atay at bato gamit ang mga karaniwang sangkap sa kusina! Isiniwalat ng isang kilalang doktor ang mga pagkaing sinasabing mas epektibo kaysa sa mga gamot na may reseta.

Isang nakakagimbal na katotohanan ang patuloy na bumibiktima sa libu-libong Pilipino nang walang anumang ingay o babala. Ayon sa mga opisyal na datos ng mga dalubhasa sa bansa, bawat oras ay may isang Pilipinong nahahatulan ng malalang pagkasira ng bato o chronic kidney disease. Higit na nakakapanlumo, tinatayang dalawampung porsyento ng buong populasyon ang kasalukuyang nagdurusa sa kondisyong fatty liver o ang mapanganib na pag-iipon ng taba sa atay na kadalasang walang ipinapakitang sintomas. Marami ang patuloy na namumuhay nang normal habang ang kanilang mga panloob na organo ay unti-unti nang nalulunod sa dumi, taba, at nakalalasong kemikal mula sa mga kinasanayang pagkain. Ang tahimik na epidemyang ito ang nagiging sanhi ng matinding pagkapagod, pamamanhid ng mga paa, at pananakit ng likod na madalas na binabalewala o iniaasa lamang sa mga mamahaling maintenance na gamot na lalo pang nagpapabigat sa kalagayan ng katawan.

Sa gitna ng lumalalang krisis na ito sa kalusugan, isang malaking pasabog ang isiniwalat ni Dr. Rina ng sikat na programang pangkalusugan na Gintong Gabay. Ayon sa kanyang masusing pag-aaral, ang lunas sa umaatakeng sakit sa atay at tumataas na creatinine ay hindi palaging matatagpuan sa loob ng botika. Isang himala umanong nakatago mismo sa mga kusina at paboritong lutuin ng mga Pilipino ang pitong pangkaraniwang pagkain na may kakayahang maglinis ng atay at magkumpuni ng nasirang bato nang sabay. Ang mga murang sangkap na ito na madalas isinasantabi ay may taglay na dobleng talim upang protektahan ang dalawa sa pinakamahalagang organo ng katawan laban sa tuluyang pagkasira.

Nangunguna sa nakakagulat na listahan ang sili at ang kamag-anak nitong red bell pepper. Madalas isipin na ang maaanghang ay nakakasama sa bato, ngunit pinatunayan ng siyensya na ang mga ito ay siksik sa antioxidant na tila masipag na walis na nagtatanggal ng mga nakabakeng taba sa atay. Bukod dito, ang bell pepper ay may mababang antas ng potassium na lubhang ligtas para sa mga pasyenteng namomroblema sa mataas na creatinine. Sumunod na binigyang-diin ang bawang na matagal nang tinaguriang natural na antibiyotiko. Ang kapangyarihan ng bawang ay nakasalalay sa kakayahan nitong magpababa ng sodium sa dugo, na siya namang mabilis na nagpapababa ng presyon at nagpapaluwag sa trabaho ng mga bato. Ito ay nagtataglay din ng allicin at selenium na direktang gumigising sa mga sundalo ng atay upang mabilisang maglabas ng mga nakalalasong kemikal at latak ng mga gamot sa katawan.

Hindi rin nagpapahuli ang pipino na binubuo ng halos siyamnapu’t limang porsyentong tubig. Ang gulay na ito ay nagsisilbing natural na pampaihi na tumutulong upang mailabas ang naipong uric acid na madalas pinagmumulan ng masakit na bato sa bato. Pinapababa rin nito ang kaasiman ng dugo na nagbibigay ng matinding ginhawa sa atay upang mas mabilis nitong ayusin ang mga pinsala ng fatty liver. Kasama rin sa mga milagrosong panlinis ang labanos na tanyag sa pagtunaw ng mga namumuong kristal sa daanan ng ihi bago pa man ito maging matigas na bato. Ang mga sulfur compound naman ng labanos ay nag-uudyok sa atay na gumawa ng apdo na siyang tutunaw sa mga mapanganib na taba, kaya mabisang napipigilan ang patuloy na paglaki at pamamaga ng atay.

Ang kinikilalang puno ng himala na malunggay ay mayroon ding malaking papel sa pagliligtas ng mga kumplikadong kondisyon ng mga may edad na. Pinoprotektahan ng malunggay ang atay laban sa nakalalasong epekto ng mga pangmatagalang gamot sa altapresyon at diabetes dahil sa taglay nitong polyphenols. Sa kabilang banda, epektibo nitong pinapababa ang asukal sa dugo na siyang pangunahing sumisira sa mga filter ng bato na nagiging sanhi ng nakakabahalang pagtaas ng creatinine. Isang matibay na kalasag naman ang kamatis dahil sa lycopene nitong pumipigil sa pamumuo ng taba sa atay. Gayunpaman, isang mahigpit na babala ang inilabas ni Dr. Rina patungkol sa kamatis at sa paboritong sabaw ng buko na parehong nakatutulong ngunit lubhang mataas sa potassium. Bagama’t ang sabaw ng buko ay parang malakas na agos na naglilinis ng urinary tract laban sa impeksyon, ang dalawang ito ay dapat limitahan o iwasan ng mga pasyenteng may malala nang sakit sa bato o minomonitor ang potassium upang hindi lalong mahirapan ang kanilang sistema.

Sa kabila ng mga natuklasang natural na lunas, mariing binigyang-diin ng programa na walang silbi ang mga masusustansyang gulay na ito kung patuloy namang lalasunin ang katawan ng mga maaalat na tsitsirya, instant noodles, delata, at mga pagkaing siksik sa asukal. Ang tunay na paglilinis ay nagsisimula sa matinding disiplina at pagtalikod sa mga nakagawiang pagkaing puno ng sodium at preservatives na unti-unting sumisira sa sistema. Kasama rin sa kumpletong pag-aalaga ang wastong pag-inom ng pito hanggang walong baso ng tubig araw-araw at sapat na pagtulog tuwing gabi upang bigyan ang mga panloob na organo ng pagkakataong makabawi at makapagsagawa ng sariling pagkumpuni. Sa huli, ang nakakagimbal na pagtaas ng mga kaso ng sakit sa atay at bato sa bansa ay hindi isang sumpa na walang kawala, kundi isang seryosong hamon na madaling malalampasan sa pamamagitan lamang ng matalinong pagpili ng mga sangkap na inihahapag sa bawat kusinang Pilipino.