ANG PABORITONG PRUTAS AT INUMIN ng mga Pilipino, Unti-unting DUDUROG sa mga Kidney Nang Walang Anumang Babala
Isang malaking pagkakamali ang isipin na ang mga pang-araw-araw na pagkaing inihahain sa hapag-kainan ay ligtas para sa kalusugan. Marami ang walang kamalay-malay na ang kanilang mga paboritong putahe at meryenda ay unti-unti na palang sumisira sa kanilang mga bato o kidney. Ang sakit sa bato ay isang traydor na karamdaman; hindi ito nagpapakita ng anumang sintomas hanggang sa huling yugto na kung saan ay huli na ang lahat. Isa sa mga pinakamalaking dahilan ng pagkasirang ito ay nakatago sa mismong mga pagkaing kinasanayan na ng maraming mamamayan mula pa noong pagkabata na patuloy na inaabuso sa bawat araw.
Nangunguna sa listahan ng mga lihim na sumisira sa kalusugan ay ang mga paboritong almusal tulad ng tuyo, daing, at tapa. Ang sobrang dami ng sodium sa mga pagkaing ito ay nagbibigay ng napakabigat na trabaho sa mga kidney upang salain ang sobrang asin at tubig sa katawan. Kapag ang mga maliliit na ugat sa loob ng kidney na tinatawag na nephrons ay patuloy na napagod, unti-unti itong hihina. Ganoon din ang epekto ng mga murang delata tulad ng sardinas at maling na bukod sa mataas na sodium ay nagtataglay pa ng added phosphorus bilang pampatagal. Ang maling nakagawian ng paggamit sa sabaw ng sardinas bilang pampalasa sa mga ginisang gulay ay katumbas na rin ng paghigop ng direktang lason dahil naroon ang pinakamataas na konsentrasyon ng mga kemikal na labis na mahirap salain ng katawan.
Ngunit ang tunay na nakakagimbal ay ang mga pagkaing madalas ituring na malusog at inirerekomenda pa sa mga bata. Ang gatas at saging, na parehong sikat bilang masustansyang pagkain, ay maaari palang maging mitsa ng kapahamakan. Ang mga saging, partikular na ang saba, ay siksik sa potassium na isang malaking banta sa mga taong may humihinang bato. Kapag hindi na kayang ilabas ng kidney ang sobrang potassium, maaari itong magdulot ng hyperkalemia o ang mapanganib at biglaang hindi regular na pagtibok ng puso. Samantala, ang sobrang pagkonsumo ng gatas at mga dairy products na mataas sa phosphorus ay tahimik na nagpapabilis ng pagbagsak ng kidney function, lalo na sa mga may edad na o may kasaysayan ng diabetes at alta presyon.
Hindi rin nakaligtas ang pang-araw-araw na pampagising ng marami, ang itim na kape, at ang mga paboritong ulam na sagana sa pulang karne. Ang labis na caffeine mula sa paglaklak ng maraming tasa ng kape bawat araw ay nagiging sanhi ng matinding dehydration. Dahil kulang sa tubig, nagiging malapot ang dugong dumadaloy na pilit sinasala ng mga bato habang sabay nitong pinapataas ang blood pressure. Sa kabilang banda, ang patuloy na paglamon ng napakaraming karne tulad ng baka at baboy ay nag-iiwan ng nakalalasong waste product na tinatawag na urea. Ang pag-ubos ng isang buong bandehado ng lechon kawali nang walang kasamang gulay ay tila isang matinding parusa na pinapasan ng mga bato upang tunawin at salain sa loob ng mahabang oras.
Subalit, ang pinakamalaking salarin na hindi inaasahan ng marami ay ang mga madilim na softdrinks at cola na laging kapareha ng bawat selebrasyon. Ang mga inuming ito ay nagtataglay ng phosphoric acid na napakabilis sipsipin ng katawan, higit pa sa bilis ng phosphorus na nakukuha sa mga natural na pagkain. Hindi lamang direktang sinunog at sinisira ng asidong ito ang mga bato, kundi ang umaapaw na asukal sa bawat bote ay nagtutulak din sa sinuman patungo sa sakit na diabetes, ang nangungunang sanhi ng tuluyang pagkasira ng bato sa buong mundo. Kahit pa ang mga diet o zero-sugar na bersyon ay sadyang hindi ligtas dahil nananatili ang mapanganib na asido sa mga ito.
Ang pagsisiwalat na ito ay hindi isang dikta upang tuluyang gutumin ang sarili at iwasan habambuhay ang mga nakasanayang pagkain. Ito ay isang matapang na panawagan para sa malalim na disiplina at kamalayan sa kung ano ang tinatanggap ng sariling katawan. Ang simpleng pagbabad ng tuyo sa tubig bago lutuin upang mabawasan ang asin, ang pagbawas sa dami ng kape at karne sa bawat plato, at ang unti-unting pagpalit ng tubig sa halip na matatamis na softdrinks ay mga maliliit na hakbang na maaaring magsalba ng buhay. Ang pag-aalaga sa kalusugan ay hindi dapat maghintay sa araw kung kailan nakaratay na at humihingi ng saklolo sa ospital; ito ay isang pang-araw-araw na matalinong desisyon sa pagpili ng isusubo bago tuluyang maningil nang mahal ang sariling katawan.
