BABALA TUNGKOL SA MGA PANLOOB NA ORGANO! Ang hindi maipaliwanag na pangangati ay maaaring senyales ng malubhang pinsala sa mga panloob na organo

Isang nakakabahalang katotohanan ang ibinunyag ng mga dalubhasa sa medisina ukol sa isang karaniwang nararamdaman na patuloy na binabalewala ng milyun-milyong tao. Ang paulit-ulit at matinding pangangati na nararamdaman sa balat, lalo na tuwing gabi, ay hindi lamang basta tuyong balat o normal na epekto ng pagtanda. Ibinahagi ni Dr. Liora Santos, isang doktor na may mahabang karanasan sa pangangalaga sa kalusugan, na ang pangangating walang nakikitang pantal, sugat, o kagat ng insekto ay maaaring isang tahimik na babala mula sa loob ng katawan na nagbabadya ng malubhang sira sa mga internal organs bago pa maging huli ang lahat.

Lihim na pagkasira ng atay na nabubunyag sa palad at talampakan

Isa sa pinakakakaiba at nakakatakot na uri ng pangangati ay ang nararamdaman sa mismong palad ng mga kamay at talampakan ng mga paa. Ang pakiramdam na ito ay madalas na inilalarawan ng mga pasyente bilang isang malalim na pangangati na tila nanggagaling sa loob mismo ng balat na hindi nawawala kahit anong kamot ang gawin. Ang ganitong sintomas ay mas lumalala kapag gabi at may direktang kaugnayan sa mga karamdaman sa atay.

Ang atay ang pangunahing organ na responsable sa paglinis ng mga lason sa dugo at pagproseso ng bile para sa digestion. Kapag nagkaroon ng barikada o paghina sa daluyan ng bile at function ng atay, ang mga dumi at sangkap na dapat nailalabas ay nagsisimulang maipon sa dugo. Ang mga sangkap na ito ay pumupunta sa mga nerve endings sa balat at nagdudulot ng matinding kati. Ibinahagi ng doktor ang karanasan ng isang 60-taong-gulang na pasyente na si Aling Teresa na tatlong buwang hindi nakakatulog dahil sa kati sa kamay at paa. Nang isagawa ang mga pagsusuri sa laboratoryo, natuklasan ang malalang problema sa kanyang atay na mabilis na naagapan bago humantong sa permanenteng pinsala.

Tahimik na pagbagsak ng kidney function na lumalabas sa likod at binti

Ang ikalawang uri ng pangangati na dapat ikabahala ay ang hindi nakapokus sa iisang lugar kundi kumakalat o lumilipat-lipat sa likod, dibdib, mga braso, at binti. Kahit ilang beses maligo, magpalit ng sabon, o uminom ng gamot sa allergy, hindi pa rin nawawala ang kati dahil ang pinagmulan nito ay ang pagkabigo ng mga bato o kidneys na linisin ang dugo.

Ang mga bato ang tumatayong natural filtration system ng katawan. Kapag humina ang mga ito, ang mga lason at dumi gaya ng urea at creatinine ay naiipon sa daluyan ng dugo at nagpapasimula ng matinding pangangati sa balat. Ang chronic kidney disease ay kilala bilang isang napakatahimik na pamatay dahil sa mga unang yugto nito ay wala itong ibinibigay na matinding sakit. Isang halimbawa rito ang 68-taong-gulang na si Mang Ricardo na may diabetes at altapresyon. Ang paulit-ulit na kati sa kanyang likod at dibdib ang naging tanging senyales na mataas na pala ang kanyang creatinine level at bagsak na ang kanyang kidney function. Sa kabutihang palad, agad naayos ang kanyang gamutan at diet bago pa siya umabot sa puntong kailanganin ang dialysis.

Panganib ng skin cancer at mga nunal na biglang nanggagati

Ang ikatlong uri ng pangangati ay hindi kumakalat sa buong katawan kundi nakatutok lamang sa isang maliit na bahagi ng balat tulad ng isang nunal, marka, o sugat na tila ayaw gumaling. Kapag ang isang umiiral na nunal o bagong marka sa balat ay biglang nagsimulang mangati nang walang maliwanag na dahilan, ito ay isang kritikal na babala ng abnormal na pagdami ng selula o skin cancer.

Inilalabas ng mga abnormal na selula ang mga sangkap na nagpapasakit o nagpapagati sa maliliit na nerves sa paligid nito. Ibinahagi ang kwento ng 70-taong-gulang na si Lola Carmen na nakapansin ng kati sa isang lumang nunal sa kanyang braso. Nang magbago ang kulay at hugis nito, ipinasuri ito sa pamamagitan ng biopsy at natuklasang nasa maagang yugto pa lamang ng skin cancer. Dahil sa maagap na pagtatanggal sa apektadong bahagi, napigilan ang pagkalat ng cancer sa ibang organ. Binigyang-diin din na kahit ang mga taong may maitim na balat ay maaari pa ring magkaroon ng skin cancer, lalo na sa mga bahaging bihirang masikatan ng araw tulad ng ilalim ng paa at pagitan ng mga daliri.

Mga paraan ng pagkilala at tamang hakbang sa pangangalaga

Upang malaman kung ang kati ay dulot lamang ng simpleng tuyong balat o ng isang malubhang sakit, kailangang tingnan ang tagal at matinding epekto nito. Ang karaniwang kati mula sa kawalan ng moisture sa pagtanda o epekto ng sabon ay mabilis na nawawala sa pamamagitan ng pag-inom ng sapat na tubig, paggamit ng mga fragrance-free moisturizer, at pag-iwas sa sobrang init na tubig kapag naliligo.

Subalit kapag ang pangangati ay tumagal nang higit sa dalawang linggo, mas lumalala sa gabi, nakakaapekto na sa pagtulog, at nasasamahan ng iba pang senyales tulad ng paninilaw ng mata o balat, pag-itim ng ihi, pamamaga ng mga paa, matinding pagkapagod, o biglaang pagbaba ng timbang, mahalagang magpatingin agad sa doktor. Ang maagang pagpapatingin at pagpapagawa ng mga simpleng blood at urine tests ang pinakamabisang paraan upang matukoy ang tunay na problema at mailigtas ang buhay bago maging huli ang lahat.