Na Babala Sa Utak: 3 Pagsusuri Sa Kusina Na Nagbubunyag Sa Dementia Bago Pa Man Mawala Ang Iyong Alaala

Milyun-milyong mamamayan sa buong daigdig ang nabubuhay sa ilalim ng isang matinding takot na bihirang banggitin nang malakas. Pumasok ka sa kusina at bigla kang natigilan dahil hindi mo na maalala kung ano ang iyong kukunin. May isang pamilyar na pangalan na nasa dulo na ng iyong dila ngunit ayaw lumabas. Sa kaibuturan ng iyong puso, sumisiklab ang nakapanghihilakbot na tanong: ito na ba ang simula ng pagkaubos ng aking isip. Ang takot na ito ay may mabigat na basehan dahil isa sa bawat tatlong nakatatanda ang mamamatay na may Alzheimer o iba pang uri ng dementia, isang bilang na higit pa sa pinagsamang biktima ng kanser sa suso at prostate.

Subalit narito ang nakagigimbal na lihim mula sa pinakamatandang manggagamot sa Japan. Karamihan sa mga tao ay naghihintay sa pagkawala ng memorya bago magpatingin, ngunit kapag nagsimula nang makalimot ang isang tao, matagal na palang nasusunog ang kanyang utak sa loob ng maraming taon. Ang dementia ay hindi nagsisimula sa silid ng alaala kundi sa pinakailalim ng utak, sa mga bahaging kumokontrol sa pang-amoy, spatial awareness, at balanse. Ang mga palatandaang ito ay lumilitaw lima hanggang sampung taon bago tuluyang mabura ang alaala. Narito ang tatlong mabilisang pagsusuri sa kusina na magpapakita sa tunay na kalagayan ng iyong utak habang may panahon pa upang kumilos.

Ang pagsusuri sa pang-amoy bilang unang alarma ng sunog sa utak

Bago pa man magsimulang pumalya ang memorya, ang ilong ang unang nagpapadala ng hudyat ng pagkabulok sa loob ng ulo. Ang rehiyon sa utak na nagpoproseso sa mga amoy ay nakadikit mismo sa pinakaunang lugar na inaatake ng Alzheimer. Kapag nagsimulang humina ang mga selula sa bahaging ito, nawawalan ng kakayahan ang utak na pangalanan ang mga pamilyar na amoy.

Upang subukan ito sa tahanan, humingi ng tulong sa kapamilya upang maghanda ng apat na ordinaryong bagay na may matapang at kilalang amoy tulad ng kapeng barako, sariwang lemon, sabon, at bawang. Pumikit at ipaamoy ang bawat isa nang hindi nalalaman kung ano ito. Ang tunay na pagsusuri ay hindi lamang ang pag-amoy kundi ang mabilisang pagbigkas sa pangalan nito nang walang anumang pahiwatig. Ang isang malusog na utak ay agarang nag-uugnay sa amoy ng kape sa salitang kape. Ang nakababahalang babala ay kapag nararamdaman mo ang amoy ngunit hindi mo na masabi ang tamang salita o kaya ay nagiging magkakamukha na ang lahat ng amoy.

Ang pagguhit ng orasan na naglalantad sa koordinasyon ng isip

Ang pangalawang pagsusuri ay ginagamit ng mga dalubhasa sa buong mundo sa loob ng mga klinika. Kumuha ng isang malinis na papel at bolpen. Gumuhit ng isang malaking bilog, ilagay ang lahat ng numero mula isa hanggang labindalawa sa kanilang tamang puwang, at iguhit ang mga kamay ng orasan upang ipakita ang eksaktong oras na alas-diyes y diyes.

Ang tila pambatang gawaing ito ay humihingi ng napakabigat na trabaho mula sa utak. Nangangailangan ito ng spatial awareness upang pantay na maipamahagi ang mga numero, matalas na pagpaplano, at tinatawag na executive function upang mailagay ang mahabang kamay sa numero dalawa. Kapag nagsisimula na ang anino ng dementia, dito unang lumalabas ang lamat. Ang mga numero ay nagkakatambak sa iisang gilid ng bilog, nagiging pipi ang orasan, o kaya ay direktang itinuturo ang mga kamay sa numero sampu at labing-isa dahil hindi na maiproseso ng isip ang tamang kahulugan ng oras.

Ang tulay ng katawan at utak sa pamamagitan ng balanse at pagbibilang

Ang pinakamalakas na hudyat ng kapahamakan ay nagmumula sa sabay na pagbagsak ng kilos at pag-iisip. Ang mga taong may pinakamataas na peligro sa dementia ay ang mga tinaguriang dual decliners, kung saan sabay na bumabagal ang kanilang hakbang at humihina ang memorya.

Upang subukan ang tulay na ito, maglakad sa isang tuwid na daan habang bumibilang pabalik mula isang daan pababa nang tig-pipito tulad ng isang daan, siyamnapu at tatlo, walumpu at anim. Ang isang maayos na utak ay kayang maglakad nang tuloy-tuloy habang nagkukuwenta. Ang babala ay kapag biglang humihinto ang iyong mga paa o nagiging sobrang iksi ang hakbang dahil napupuwersa ang isip na pumili sa pagitan ng paggalaw at pag-iisip.

Isunod ang pinakamapanganib na balance challenge: tumayo malapit sa dingding, itaas ang isang paa sa loob ng sampung segundo, at habang nakatayo sa iisang binti ay magbilang pabalik mula limampu pababa nang tig-tatatlo tulad ng limampu, apatnapu at pito, apatnapu at apat. Kapag biglang bumagsak ang iyong paa sa sandaling magsimula ang pagbibilang, ipinapakita nito na labis nang nahihirapan ang komunikasyon ng iyong utak at katawan.

Mga gintong hakbang upang mapigilan ang pagkaubos ng isip

Kung mapansin mo ang mga senyales na ito sa iyong sarili o sa iyong minamahal, huwag hayaang lamunin ka ng takot. Ang maagang pagkatuklas ay nagbibigay ng limang taong pagkakataon upang kumpunihin ang mga selula ng utak. Igalaw ang katawan araw-araw upang magpadaloy ng sariwang dugo sa ulo, matulog nang mahimbing upang mahugasan ng utak ang mga nakalalasong protina, at hamunin ang isip sa mga bagong kasanayan. Dalhin ang iyong mga resulta at ang iginuhit na orasan sa doktor upang masimulan ang tamang pangangalaga bago tuluyang magdilim ang iyong kamalayan.