N.a.k.a.m.a.m.a.t.a.y Na Pag-Iisa: Ang Anim Na Hakbang Na Magliligtas Sa Iyo Kapag Inatake Ka Sa Puso Nang Walang Kasama

Ang tahimik na sundo sa loob ng sarili mong tahanan

Walang mas nakatatakot sa biglaang pagkirot ng dibdib habang ikaw ay nag-iisa sa loob ng iyong bahay, sa banyo, o sa kalagitnaan ng gabi kung kailan tulog ang buong paligid. Sa Pilipinas, ang sakit sa puso ang nananatiling nangungunang dahilan ng biglaang pagpanaw. Marami sa ating mga kababayan ang binabawian ng buhay hindi dahil sa kawalan ng gamot, kundi dahil sa kawalan ng tamang kaalaman sa mga pinakaunang sandali ng trahedya.

Likas sa kulturang Pilipino ang magtiis at magsawalang-kibo. Madalas nating iniisip na ang matinding paninikip ay simpleng kabag lamang, napagod sa trabaho, o lilipas din pagkatapos humiga. Ang ganitong maling paniniwala ang siyang nagiging hatol ng kamatayan. Ang bawat sandali ng pag-aatubili ay nagdudulot ng permanenteng pagkamatay ng mga selula sa iyong puso. Kapag walang ibang taong hahawak sa iyong kamay, ikaw mismo ang tatayong unang tagapagligtas ng sarili mong buhay.

Kilalanin agad ang tunay na mukha ng panganib

Hindi lahat ng atake sa puso ay nagsisimula sa marahas na pagbagsak sa sahig gaya ng napapanood sa mga pelikula. Ang pinakakaraniwang senyales ay ang matinding paninikip ng dibdib na parang may mabigat na batong nakadagan o parang pinipiga at sinusunog ang loob ng iyong katawan. Ang kirot na ito ay kadalasang gumagapang paakyat sa leeg, panga, likod, at bumababa sa kaliwang braso.

Subalit mag-ingat dahil sa mga kababaihan, matatanda, at may diabetes, madalas na walang matinding sakit sa dibdib. Sa halip, maaari kang makaranas ng biglaang pagkahilo, panlalamig ng buong katawan, pagsusuka, at hindi maipaliwanag na pagkaubos ng lakas. Kapag naramdaman mo ang kakaibang bigat na ito na hindi nawawala kahit magpahinga ka, huwag nang maghintay pa ng bukas. Mas mabuting magkamali sa pag-aakalang ito ay atake sa puso kaysa magising na huli na ang lahat.

Itigil ang lahat ng gawain at ayusin ang posisyon ng katawan

Ang pinakamalaking pagkakamali ng marami ay ang pagpupumilit na magpatuloy sa paglilinis, paglalakad, o paggawa ng gawaing-bahay habang sumasakit ang dibdib. Ang patuloy na paggalaw ay nagpapataas sa pangangailangan ng puso sa hangin, na lalong nagpapabilis sa pagkasira nito. Sa sandaling maramdaman ang sintomas, agad na huminto at umupo.

Kung ikaw ay hihiga sa kama o sopa, panatilihing bahagyang nakataas ang iyong ulo at balikat sa tinatawag na semi-recline position. Huwag hihiga nang tuluyang pantay kung ikaw ay nahihirapang huminga. Ang tamang posisyon ay nagpapagaan sa sirkulasyon ng dugo at nag-aalis ng labis na presyon sa kalamnan ng puso. Kung ikaw ay nasa kusina o banyo at nakakaramdam ng matinding hilo, dahan-dahang dumausdos at umupo sa sahig upang maiwasan ang mapanganib na pagkabagok ng ulo sakaling mawalan ng malay.

Tumawag agad ng tulong medikal nang walang pag-aalinlangan

Ang unang dalawang oras mula sa pagsisimula ng mga sintomas ang pinakamahalagang yugto upang mailigtas ang buhay. Maraming biktima ang namamatay dahil sa hiya o takot na makaabala sa iba. Isantabi ang hiya dahil ang paghingi ng saklolo ay hindi karuwagan kundi isang matalinong hakbang para mabuhay.

Hawakan ang iyong telepono at ilagay ito sa loudspeaker mode upang hindi mapagod ang iyong mga kamay. Tumawag sa pinakamalapit na ospital, rescue unit, o barangay health team. Malinaw na sabihin ang iyong eksaktong tirahan, pangalan, at ang katotohanang ikaw ay nag-iisa sa loob ng bahay. Kung may lakas pa, sumigaw upang marinig ng pinakamalapit na kapitbahay. Ang diwa ng bayanihan ng mga Pilipino ay laging handang sumaklolo basta alam nilang nasa bingit ka ng panganib.

Uminom at nguyain ang aspirin kung ligtas at walang allergy

Ang aspirin ay isang mabisang gamot na humaharang sa mabilis na pamumuo ng dugo sa loob ng mga baradong ugat. Kung mayroon kang aspirin sa bahay at wala kang allergy, walang ulcer, at walang aktibong pagdurugo, nguyain ang isang tableta bago lunukin. Ang pagnguya ay nagpapadali sa pagsipsip ng gamot sa iyong daluyan ng dugo kumpara sa paglunok nito nang buo.

Tandaan na ang aspirin ay hindi pampatanggal ng bara kundi pansamantalang pananggalang lamang upang hindi lalong lumala ang sitwasyon habang naghihintay ng ambulansya. Huwag kailanman susubok ng mga tradisyunal na pamahiin tulad ng pag-inom ng suka o pagkain ng hilaw na bawang sa gitna ng atake. Ang mga ito ay walang medikal na basehan at maaari lamang magdulot ng pagsusuka at mabulunan ang pasyente.

Pahupain ang takot at kontrolin ang iyong paghinga

Ang matinding takot at panic ang pinakamabangis na kaaway ng iyong puso sa oras ng krisis. Kapag ikaw ay nataranta, biglang tataas ang stress hormones sa katawan na magpapabilis sa tibok ng puso at magpapataas sa presyon ng dugo. Ang ganitong tensyon ay lalo lamang magpapalala sa kawalan ng oxygen sa puso.

Upang mapakalma ang sistema ng katawan, huminga nang dahan-dahan gamit ang ilong, pigilin ito nang bahagya, at dahan-dahang ilabas sa pamamagitan ng bibig. Kausapin ang sarili nang mahinahon at ipaalala na may parating nang tulong. Ang pagiging kalmado ay isang siyentipikong paraan upang mabawasan ang paninikip ng mga ugat habang pinangangalagaan ang natitirang lakas ng katawan.

Manatiling gising at ihanda ang daan para sa mga sasaklolo

Ang pagkawala ng malay bago dumating ang tulong medikal ay lubhang nagpapababa sa tsansa ng kaligtasan. Kung nakakaramdam ka ng matinding antok o pagkalula, piliting manatiling mulat sa pamamagitan ng banayad na paggalaw ng mga daliri sa kamay at paa o pagsasalita nang malakas upang manatiling aktibo ang iyong utak.

Kung kaya pa ng iyong katawan nang hindi pinupwersa ang sarili, buksan ang kandado ng pinto upang hindi na mahirapan ang mga rescuer sa pagpasok. Ihanda ang iyong identification card at listahan ng mga iniinom na gamot sa isang lugar na madaling makita. Ang bawat minutong matitipid sa pagdating ng mga doktor ay karagdagang buhay para sa iyo.

Ang atake sa puso ay hindi namimili ng oras at lugar. Subalit sa pamamagitan ng mabilis na pagkilala sa sintomas, paghinto sa pagkilos, pagtawag ng tulong, pagnguya ng aspirin, pagkontrol sa kaba, at pananatiling gising, hawak mo ang kapangyarihang ipaglaban ang iyong buhay kahit ikaw ay nag-iisa.