Lihim Ng Pagkabata Sa Edad Pitumpu Pataas Na Gumulat Sa Mundo Ng Medisina
Karamihan sa mga tao ay naniniwalang ang pagtanda ay nangangahulugan ng unti-unting panghihina ng katawan, pagkalimot, at pagiging pabigat sa pamilya. Subalit kamakailan lamang, yumanig sa mundo ng kalusugan ang isang nakakagulat na katotohanan: may mga lolo at lola na pitumpu o walumpung taong gulang na ngunit ang kanilang katawan at utak ay tila tumatanda nang pabaliktad. Hindi ito kathang-isip lamang o simpleng pampalubag-loob.
Ang tunay na edad ng tao ay hindi nasusukat sa petsa ng kapanganakan kundi sa biological age o ang aktwal na sigla ng mga panloob na organo at kalamnan. Kung nagagawa mo pa o ng iyong mga magulang ang pitong pambihirang bagay na ito, posibleng dekada ang ibinabata ng inyong katawan kaysa sa nakasulat sa inyong birth certificate.
Ang Pagbangon Mula Sa Sahig Nang Walang Saklay O Kapit
Para sa napakaraming matatanda, ang sahig ang pinakamalaking banta sa kanilang kalayaan. Kapag bumagsak o umupo sa sahig ang karamihan sa mga may edad, kailangan na nila ng dalawang tao para makatayo muli. Ngunit may mga natatanging indibidwal na kayang umupo nang de-kuwatro o Indian sit at tumayo pabalik nang walang hawakan, walang tulong, at walang alinlangan.
Ayon sa mga pandaigdigang pag-aaral, ang kakayahang ito ay isang napakalakas na tagapagpahiwatig ng haba ng buhay. Nangangailangan ito ng perpektong pagtutulungan ng mga binti, gulugod, balanse, at utak. Kapag kaya mong gawin ito nang walang hirap, sumisigaw ang iyong katawan na ang iyong neuromuscular system ay gumagana tulad ng sa isang tao na dalawampung taon na mas bata.
Matulin Na Paglalakad Nang Hindi Kinakapos Ng Hininga
Karaniwan nang makakita ng matatandang humahakbang nang napakabagal, yumuyuko, at laging nakatitig sa lupa dahil sa takot na matisod. Ibang-iba ang kwento kapag ang isang lolo o lola ay humahakbang nang mabilis, taas-noo, at kayang maglakad nang ilang kanto nang hindi hinihingal. Tinatawag ng mga dalubhasa ang bilis ng paglalakad bilang ikaanim na vital sign. Sa bawat kaunting pagbilis ng lakad, kapansin-pansing bumababa ang panganib ng maagang pagkamatay. Ipinapakita nito na malinis ang mga ugat, malusog ang baga, at may sapat na oxygen ang puso upang tustusan ang buong katawan habang kumikilos.
Kakayahang Bumangon Mula Sa Sahig Nang Hindi Gumagamit Ng Kamay
Isa sa pinakamalupit na pagsubok sa koordinasyon ay ang tinatawag na sitting-rising test. Kapag kaya mong maupo sa sahig at tumayo nang hindi itinutukod ang iyong mga tuhod o kamay, taglay mo ang pambihirang lakas ng gitnang bahagi ng katawan at liksi ng balakang. Maraming kabataan ngayon ang hirap gawin ito dahil sa laging nakaupo sa harap ng computer. Kaya kung ang isang senior citizen ay nakakagawa nito na parang nag-iinat lang, malinaw na ang proseso ng pagtanda ay hindi pa sumisira sa kanyang mga kasukasuan.
Matalas Na Tingin Sa Mata At Buhay Na Pagsasalita
Ang pagtanda ay hindi lamang usapin ng buto at kalamnan, kundi pati na rin ng utak at damdamin. Pansinin ang mga matatandang unti-unti nang nawawalan ng sigla: ang kanilang boses ay nagiging patag, hindi tumitingin sa kausap, at tila walang emosyon ang mukha. Ito ay tinatawag ng mga sikolohista na emotional blunting na madalas kaugnay ng panghihina ng pag-iisip. Sa kabaligtaran, ang isang taong tumitingin nang diretso sa iyong mga mata, makulay ang tono ng boses, gumagalaw ang mga kilay at kamay habang nagkukuwento, ay nagtataglay ng aktibong utak. Buhay na buhay ang kanyang mga ugat at matatag ang kanyang koneksyon sa mundo.
Matibay At Pinong Pagkontrol Sa Mga Daliri
Kaya mo pa bang magsuot ng sinulid sa karayom, magbutones ng masikip na manggas ng barong, o sumulat nang may magandang pirma nang hindi nanginginig ang kamay? Ang pinong koordinasyon ng kamay at daliri ay direktang nakatali sa mga bahagi ng utak na namamahala sa memorya at atensyon. Sa sandaling humina ang komunikasyon ng utak at mga kamay, nagsisimula na rin ang paghina ng iba pang kakayahang pangkaisipan. Ang mga taong nananatiling mahusay sa mga gawaing pangkamay tulad ng pananahi o pagtugtog ng instrumento ay nagpapatunay na ang kanilang utak ay nananatiling matalas.
Walang Kupas Na Pagkamausisa At Pakikihalubilo Sa Kapwa
Ang kalungkutan at pag-iisa ay kasing bagsik ng malubhang karamdaman para sa mga matatanda. Subalit may mga nakakatanda na laging may gustong malaman, nag-aayos ng kapehan sa kanto, tumatawag sa mga kaibigan, at nakikinig sa mga kwento ng kabataan. Ang ganitong mental engagement ay patuloy na nagbubuo ng mga bagong koneksyon sa utak. Ang pagnanais na matuto at makipag-ugnayan ay pinakamalaking kalasag laban sa dementia at maagang pagkalimot.
Bilis Ng Paghilom At Muling Pagbangon Mula Sa Sakit
Kapag ang isang karaniwang may edad ay nadulas o nagkasakit, madalas ay tumatagal ng buwan bago makabawi. Ngunit ang mga taong may batang biological age ay nagpapakita ng pambihirang bilis sa paggaling. Matapos ang ilang araw ng pahinga, muli na silang nagdidilig ng halaman at naglalakad sa hardin. Ang bilis ng paghilom ng kalamnan at pagbaba ng pamamaga ay patunay na alerto at matatag pa rin ang immune system.
Ang Tunay Na Lihim Ng Mahabang Buhay
Hindi kailanman huli ang lahat upang simulan ang pag-aalaga sa katawan. Ang pagtanda nang pabaliktad ay hindi nakukuha sa mamahaling gamot kundi sa tuloy-tuloy na pagkilos, disiplina sa pagkain, pag-uunat ng kasukasuan, at pananatiling masayahin araw-araw.
