Iwas Dialysis: 8 Epektibong Paraan Para Mapabagal ang Paglala ng Chronic Kidney Disease!

Isang nakakagulat at nakatutulig na katotohanan ang yumanig sa sambayanan nang ibunyag ng mga dalubhasa sa kalusugan ang isang lihim na matagal nang nagpapahirap sa milyun-milyong pamilyang Pilipino. Sa kasalukuyan, halos labintatlong milyong mamamayan sa ating kapuluan ang tahimik na nakikipaglaban sa chronic kidney disease o CKD. Para sa marami, ang salitang ito ay parang hatol ng kamatayan na agad nagbubunga ng matinding takot sa habambuhay na pagkakagapos sa makina ng dialysis o pagkalubog sa napakamahal na operasyon ng kidney transplant.

Subalit sa isang pambihirang pagsisiwalat, pinatunayan ng makabagong agham na hindi kailangang laging magwakas sa trahedya ang sakit na ito. May walong mabisang pamamaraan na kayang magpatigil at magpabagal sa pagkaubos ng lakas ng bato kung sisimulan lamang ang agarang pagkilos sa loob ng sariling tahanan.

Ang ating mga bato ang nagsisilbing pinakamakapangyarihang pansala ng katawan na sumusuyod sa mga lason at sobrang tubig sa dugo. Kapag ang mga pinong ugat nito ay nasugatan at nabarahan dahil sa altapresyon at diabetes, naiipon ang dumi sa loob na nagiging sanhi ng pamamaga at pagkasira ng mga selula. Upang malabanan ang bantang ito bago maging huli ang lahat, inilantad ang walong gintong hakbang na dapat sundin ng bawat pamilya.

Tamang Pag-inom Ng Tubig At Pagpigil Sa Labis Na Likido

Maraming tao ang nagkakamali sa paniniwalang kailangang uminom ng balde-baldeng tubig kapag may karamdaman sa bato. Sa mga may malubhang yugto ng CKD, ang sobrang likido ay nagiging mabigat na parusa dahil hindi na ito kayang ilabas ng katawan. Ang resulta ay ang mapanganib na pamamanas ng mukha at binti, paninikip ng dibdib, at biglaang pagsirit ng presyon ng dugo. Ang mahigpit na pagsunod sa sukat ng tubig na itinakda ng doktor at ang araw-araw na pagtimbang ang pinakaligtas na paraan upang malaman kung nag-iipon na ng mapanganib na likido ang katawan.

Pagpapababa Ng Stress At Pangangalaga Sa Pag-iisip

Hindi lamang pagkain ang sumusugat sa ating mga organo kundi maging ang labis na ligalig sa isip. Kapag ang isang tao ay palaging balisa, puyat, at takot sa kanyang karamdaman, sumisirit pataas ang hormone na cortisol at presyon ng dugo na direktang sumisira sa mga pinong filter ng bato. Ang paglalaan ng pito hanggang walong oras ng tulog bawat gabi, pakikipagkwentuhan sa pamilya, at pananatiling kalmado ay nagbibigay ng pagkakataon sa buong cardiovascular system na huminga at maghilom.

Regular Na Pagkilos Nang Ligtas Sa Tahanan

Ang pagpapalakas sa bato ay hindi nangangailangan ng pagtakbo sa marathon o pagbubuhat ng mabibigat na bakal sa gym. Ang tatlumpung minutong matulin na paglalakad, pagbibisikleta, o marahang pag-iinat apat hanggang limang beses sa isang linggo ay sapat na upang gisingin ang sirkulasyon ng dugo. Kapag patuloy na gumagalaw ang kalamnan, natural na bumababa ang pamamaga sa buong katawan at napipigilan ang maagang pagkasira ng mga ugat.

Pagbawas Sa Protina Sa Ihi Bilang Pagsagip Sa Glomerulus

Ang paglitaw ng mabula at maputing ihi ay isang malinaw na babala ng proteinuria, kung saan ang protina na dapat ay nananatili sa dugo ay tumatagas palabas dahil sa may sugat ang mga mikroskopikong filter ng bato na kung tawagin ay glomerulus. Kapag mas maraming protina ang nawawala, mas mabilis na bumabagsak ang kidney function. Ang pag-inom ng tamang gamot na nagpapababa ng presyon sa loob ng filter ayon sa reseta ng doktor, kasabay ng mahigpit na pag-iwas sa mga processed foods, instant noodles, at de-lata na puno ng sodium, ang pumipigil sa tuluyang pagkawasak ng pansala.

Mahigpit Na Pagkontrol Sa Presyon Ng Dugo

Ang altapresyon ang kinikilalang numero unong berdugo ng bato. Sa oras na sumirit ang presyon, ang pinong mga ugat patungo sa organo ay naiipit at napupunit. Ang pananatili ng presyon sa ligtas na antas sa tulong ng digital monitor sa bahay at ang pagbawas sa maaalat na sawsawan tulad ng patis at toyo ang pinakamatibay na pader upang hindi mapwersa ang mga tisyu.

Pagpapanatili Ng Normal Na Asukal Sa Dugo

Ang diabetes ang pangunahing mitsa ng pagkasira ng bato sa buong mundo. Ang labis na asukal ay nagpapakapal at nagpapalapot sa dugo, na parang asido na sumusugat sa milyun-milyong maliliit na ugat. Ang regular na pagsusuri sa blood sugar at ang pag-iwas sa matatamis na inumin, kending pampalipas-gutom, at pinong puting kanin ay nagtatanggal sa mabigat na pasanin ng mga organo.

Pagsunod Sa Renal Diet Bilang Bukal Ng Kaligtasan

Ang pagkain ang pinakasusi sa laban para sa buhay. Ang isang pasyenteng may humihinang bato ay kailangang sumunod sa renal diet kung saan mahigpit na nililimitahan ang labis na asin, phosphorus, at potassium depende sa resulta ng laboratoryo. Ang pagbawas sa mga de-latang karne at pagkain ng mga sariwang gulay at puting isda tulad ng bangus na inihanda nang walang labis na timpla ang nagpapanatili ng lakas nang hindi pinapagod ang sistema.

Pagtigil Sa Sigarilyo At Pagbawas Sa Alak

Ang usok ng sigarilyo ay nagdudulot ng biglaang pagkipot ng mga ugat, dahilan upang maubusan ng oxygen at sustansya ang mga bato. Ang alak naman ay nagdudulot ng matinding panunuyo at biglaang pagtaas ng presyon ng dugo. Ang tuluyang pagtalikod sa mga bisyong ito ang pinakamalaking regalo na maibibigay ng isang tao sa kanyang sarili upang magkaroon ng mas mahabang panahon kasama ang mga anak at apo.

Ang chronic kidney disease ay hindi dapat katakutan kung may sapat na kaalaman at disiplina. Sa bawat tamang desisyon sa hapagkainan, pagkontrol sa presyon, at pag-iwas sa mga nakalalasong gawi, kayang-kayang pabagalin ang sakit at mamuhay nang masigla at malayo sa bangungot ng dialysis.