PASOSYAL SA FACEBOOK, HALIMAW PALA SA LIKOD NG CAMERA: MAG-ASAWANG PINOY SA CALIFORNIA, INARESTO SA KASONG HUMAN TRAFFICKING AT PANG-AALIPIN SA SARILING KABABAYAN!

Sa loob ng maraming taon, naging inspirasyon si Rolando Corpus para sa kanyang mga kakilala at kamag-anak sa Pilipinas. Nagtapos ng kursong may kaugnayan sa healthcare industry, madali siyang nakahanap ng trabaho pagdating sa Estados Unidos. Sa pamamagitan ng kanyang sipag, unti-unti siyang nakabili ng sariling bahay at magarang sasakyan sa California. Kilala rin siyang bukas-palad sa pagpapadala ng tulong sa kanyang mga kaanak sa bansa, bagay na nagbigay sa kanya ng imahe ng isang mabait at matagumpay na migranteng Pilipino.

Taong 2022 nang magpakasal ang noon ay 53-anyos na si Rolando kay Maria Elizabeth Sio, isa ring Filipina nurse na may dalawang anak mula sa naunang relasyon. Sa mga mata ng kanilang mga tagasubaybay sa social media, perpekto ang kanilang pagsasama. Ang bawat post sa Facebook ay puno ng mga larawan ng kanilang mga paglalakbay sa Europa at iba’t ibang estado sa Amerika, mga mamahaling regalo para sa isa’t isa, at mga high-end designer brands. Para sa mga ordinaryong kababayan, naabot ng mag-asawa ang pinakatuktok ng tagumpay.

Ang kanilang pangunahing pinagkukunan ng kita ay dalawang residential care and assisted living facilities para sa mga matatanda: ang Rose Garden sa Vista, California, at isa pang sangay na matatagpuan sa Escondido. Sa internet, magaganda ang reviews ng mga pasilidad na ito. Ipinapakita sa kanilang promotional videos na ang kanilang mga center ay ligtas, mapayapa, at may mainit na pag-aaruga para sa mga matatandang Amerikano na nangangailangan ng tulong sa pang-araw-araw na pamumuhay. Ngunit sa likod ng mga pintuan ng pasilidad na ito, isang madilim at nakapanlulumong kalbaryo ang dinaranas ng kanilang mga manggagawa.

Nagsimulang gumuho ang huwad na tore ng mag-asawa nang isang babaeng biktima, na pinangalanang “Alaysa” sa mga dokumento ng korte, ang naglakas-loob na tumakas at lumapit sa tanggapan ng Filipino Workers Center (PWC), isang non-profit organization na nakabase sa Los Angeles, California na nagtatanggol sa karapatan ng mga migranteng manggagawa.

Dala ang mga resibo, talaan ng oras ng pagtatrabaho, at sariling salaysay ng hirap, inilatag ni Alaysa ang buong katotohanan sa likod ng magandang imahe ng Rose Garden. Agad na nagsagawa ng masusing imbestigasyon ang PWC upang kumpirmahin ang mga pahayag ng biktima. Nang mapatunayang totoo at may matitibay na ebidensya ang reklamo, nakipag-ugnayan ang organisasyon sa San Diego County Office of Labor Standards and Enforcement at sa opisina ni San Diego District Attorney Summer Stefan.

Habang abala ang mga awtoridad sa paghahanda ng kasong kriminal laban sa mag-asawa, patuloy naman sina Rolando at Maria sa pagpo-post sa social media ng kanilang marangyang bakasyon, malalapad ang ngiti at walang kamalay-malay na ang kanilang bawat hakbang ay binabantayan na ng mga imbestigador.

Sa isinagawang imbestigasyon, lumabas ang salaysay ng iba pang mga biktima, kabilang ang isang manggagawang pinangalanang “Greay” na nagtrabaho sa mga pasilidad ng mag-asawa mula Mayo 2023 hanggang Hunyo 2024. Ayon sa mga testimonya, nagsimula ang lahat sa isang maayos na alok ng trabaho at makatwirang pasahod, ngunit unti-unti itong naging isang buhay na bangungot.

Dahil sa kakulangan ng mga kawani sa pasilidad at sa pagnanais ng mag-asawa na makatipid nang husto upang mapondohan ang kanilang marangyang pamumuhay, pinilit nina Rolando at Maria ang mga biktimang manirahan sa loob mismo ng pasilidad. Hindi lamang ito simpleng stay-in arrangement; iniutos ni Rolando na sa mismong silid ng mga matatandang pasyente matulog ang mga manggagawa.

Mula sa pagiging simpleng tagapag-alaga, naging alipin sila sa loob ng halos 24 oras bawat araw, pitong araw sa isang linggo. Sila ang nagluluto, naglilinis ng buong pasilidad, nagpapaligo sa mga pasyente, nagpapalit ng mga maruruming diaper nang paulit-ulit, at nagpapakain. Higit pa rito, pinilit sila ni Rolando na magpainom at mamahagi ng mga maseselang gamot sa mga matatanda kahit wala silang kaukulang lisensya, sertipikasyon, o medical training. Nang magreklamo ang mga manggagawa na delikado ang gawaing ito para sa kalusugan ng mga pasyente, ipinagkibit-balikat lamang ito ni Rolando at sinabing matatanda na ang mga ito at walang sinumang makakapansin.

Tuwing hihingi ng pahinga ang mga manggagawa dahil sa labis na kapaguran, walang awang sinasabi ng mag-asawa na hindi sila maaaring magpahinga dahil ang mga pasyente ay nangangailangan ng tuluy-tuloy na pag-aalaga buong magdamag.

Ang pinakamasaklap na aspeto ng krimeng ito ay ang sinasadyang pagsasamantala ng mag-asawa sa kahinaan ng kanilang mga biktima. Lahat ng tatlong manggagawang naglakas-loob na magsalita ay mga undocumented immigrants o mga Pilipinong walang legal na dokumento upang manatili at magtrabaho sa Estados Unidos.

Noong una silang magkakilala, nagpakita ng labis na kabaitan at simpatya ang mag-asawang Corpus. Dahil pormal manamit, magalang makipag-usap, at kapwa Pilipino, naging bukas ang mga biktima sa kanilang tunay na kalagayan sa imigrasyon. Nangakong tutulong sina Rolando at Maria. Sinabihan nila ang mga manggagawa na huwag nang bumalik sa Pilipinas dahil sila mismo ang kukuha ng immigration lawyer upang asikasuhin ang kanilang legal status at tulungan silang makakuha ng Green Card.

Pumayag ang mga manggagawa sa isang verbal agreement na ibabawas sa kanilang buwanang sahod ang ibabayad sa naturang abogado. Dahil sa labis na tiwala sa kapwa Pilipino at sa pagnanais na makapagpadala ng pera sa kanilang mga naghihirap na pamilya sa Pilipinas, hindi na humingi ng nakasulat na kontrata ang mga biktima.

Subalit nang magsimula na ang trabaho, ginamit ng mag-asawa ang kawalan ng papeles ng mga biktima bilang panakot. Sa tuwing magrereklamo ang mga manggagawa sa labis na bigat ng trabaho, sa kawalan ng tulog, o sa pagkaantala ng kanilang sahod, binabantaan sila nina Rolando at Maria na isusumbong sila sa awtoridad upang maaresto at ma-deport pabalik ng Pilipinas. Dahil sa matinding takot na maipatapon at hindi na muling makatungtong sa Amerika, napilitang manahimik at magtiis ang mga biktima sa loob ng mahigit isang taon.

Bukod sa physical at emotional abuse, napatunayan ng mga imbestigador ang malawakang pagnanakaw sa sahod ng mga manggagawa. Sa estado ng California, ang itinakdang minimum wage para sa naturang lugar ay nasa $17.75 bawat oras, bukod pa sa mga karagdagang bayad para sa overtime.

Subalit ayon sa opisyal na ulat ng District Attorney, ang ibinabayad lamang ng mag-asawa sa kanilang mga trabahador ay pumapatak lamang sa $7 o humigit-kumulang ₱420 bawat oras sa kabila ng pagtatrabaho nang halos 24 oras bawat araw. Wala ring ibinabayad na overtime pay o hazard pay.

Higit pa rito, nadiskubre na sa isang biktima pa lamang, umabot sa mahigit $19,000 (mahigit ₱1.1 milyon) ang ibinawas ng mag-asawa sa sahod nito para umano sa immigration lawyer. Ngunit nang suriin ng mga awtoridad ang rekord, napag-alamang $4,000 lamang ang aktwal na ibinayad sa abogado habang ang natitirang $15,000 ay ibinulsa ng mag-asawa. Sa kabuuan, tinatayang aabot sa $175,000 (mahigit ₱10 milyon) ang kabuuang halaga ng sahod na ninakaw at ipinagkait nina Rolando at Maria sa kanilang mga manggagawa upang ipambili ng mga mamahaling gamit, sasakyan, at mga marangyang bakasyon sa ibang bansa.

Matapos ang pormal na pag-aresto noong Marso 26, dinala ang mag-asawang Rolando Corpus at Maria Elizabeth Sio sa korte para sa preliminary hearing. Magkahawak-kamay pang dumating ang dalawa sa bulwagan ng hustisya at naghain ng “not guilty” plea sa tatlong bilang ng kasong felony human trafficking at multiple counts ng grand wage theft.

Bagama’t pinayagang magpiyansa nang pansamantala, mahigpit na iniutos ng hukom ang pagkumpiska sa kanilang mga pasaporte upang maiwasan ang posibilidad ng kanilang pagtakas palabas ng bansa habang gumugulong ang paglilitis. Kung mapapatunayang nagkasala sa lahat ng sakdal, nahaharap ang mag-asawa sa parusang aabot sa halos dalawampung taon (20 years) na pagkakabilanggo sa state prison.

Samantala, binigyang-diin ng opisina ng District Attorney na sa ilalim ng batas ng Amerika, ang bawat tao—may legal na dokumento man o wala—ay protektado laban sa modern-day slavery at pang-aabuso. Ang mga biktima sa kasong ito ay may pagkakataong pagkalooban ng T-Visa o trafficking visa na nagbibigay sa kanila ng legal na karapatang manatili at magtrabaho sa Estados Unidos habang nakikipagtulungan sa prosekusyon, na maaari ring maging daan upang makamit nila ang tunay at lehitimong Green Card pagkalipas ng tatlong taon.

Ang kasong ito ay nagsisilbing isang napakabigat at nakahihiyang paalala sa buong komunidad. Hindi lahat ng kumikinang sa social media ay ginto, at ang pinakamasakit na sugat ay madalas na nagmumula sa sariling kalahi na nagkukunwaring tagapagligtas ngunit halimaw pala sa likod ng pinto. Ang tunay na tagumpay ay hindi nasusukat sa mga mamahaling gamit na binili mula sa luha, dugo, at pagnanakaw sa kapwa, kundi sa malinis na konsensya at makataong pagtrato sa bawat manggagawa.