ANG LIHIM NG MGA CENTENARIAN: 4 MGA KARANIWANG PAGKAIN SA PALENGKE NA LIHIM PALA NAGTATANGGOL SA KIDNEY AT PUSO NG MGA SENIOR CITIZENS!

Mayroong isang hindi naipapaliwanag na kababalaghan na matagal nang nagpapagulo sa isip ng mga dalubhasa sa medisina sa buong bansa. Sa kabila ng mabilis na pagtaas ng bilang ng mga pamilyang Pilipino na nadadagdag sa talaan ng may malubhang karamdaman, may ilang mga nakatatanda na nananatiling malakas, masigla, at tila hindi tinatablan ng oras.
Ano ang kanilang sikreto? Marami ang naniniwala na ito ay dahil sa mahal na gamot o mga mamahaling vitamins mula sa ibang bansa. Ngunit ayon sa mga pinakabagong pag-aaral sa larangan ng nutrisyon at kalusugan, ang tunay na sandata ay hindi matatagpuan sa loob ng botika. Ito ay matagal nang nakatago sa ating mga lokal na palengke—mga simpleng pagkain na regular na inihahain ngunit hindi napapansin ang taglay na kapangyarihan.
Para sa mga nakatatanda na sumapit na sa edad na animnapu pataas, ang kalusugan ng dalawang pinakamahalagang organo sa katawan—ang bato o kidney at ang puso—ay hindi na pwedeng ipagwalang-bahala. Bago pa maging huli ang lahat, mahalagang matuklasan ang napakalaking lihim ng apat na pambihirang pagkaing ito na may kakayahang magbigay ng bagong lakas at proteksyon sa ating katawan.

ANG NAKAKATAKOT NA “CARDIORENAL SYNDROME”: ANG MATIMTIMANG TALI NA NAG-UUGNAY SA PUSO AT KIDNEY

Marami sa ating mga Pilipino ang may maling paniniwala na ang puso at kidney ay dalawang magkahiwalay na bahagi ng katawan na walang kinalaman sa isa’t isa. Ngunit ayon kay Doc Elena ng Sok Pinoy Health, ang paniniwalang ito ay isang napakadelikadong pagkakamali na naglalagay sa panganib sa buhay ng libo-libong seniors.
Sa mundo ng medisina, mayroong tinatawag na Cardiorenal Syndrome. Ito ay isang kondisyon kung saan ang pagkasira ng kidney ay direktang nagdudulot ng paghina ng puso, at ang anumang pinsala sa puso ay mabilis ding nagpapabagsak sa kalusugan ng kidney. Ito ay isang nakakatakot na paulit-ulit na ikot ng karamdaman. Kapag ang bato ay nahihirapang magsalat ng mga dumi at sobrang likido sa katawan, tumataas ang presyon ng dugo na nagiging dahilan upang magsumikap at mapagod ang puso. Sa kabilang banda, kapag ang puso ay hindi na nakakapagbomba ng sapat na dugo, nababawasan ang daloy ng oksiheno sa kidney na nagiging sanhi ng mabilis na pagkasira ng mga selula nito.
Ayon sa mga opisyal na tala ng American Heart Association, ang mga indibidwal na may Chronic Kidney Disease ay mayroong dalawa hanggang tatlong beses na mas mataas na peligro na magkaroon ng malubhang karamdaman sa puso kumpara sa mga taong may normal na kidneys. Bukod dito, ang mga pasyenteng may heart failure ay mayroong tatlumpung porsyentong mas mataas na tyansa na bumagsak ang paggana ng kanilang kidney.
Dahil sa matinding ugnayang ito, ang mga pagkaing may kakayahang magtanggol sa kidney ay awtomatiko ding nagbibigay ng proteksyon sa puso. Narito ang apat na pagkain na dapat nang maging bahagi ng pang-araw-araw na kainan ng bawat senior citizen.

IKAPAT NA LIHIM: LABANOS NA MAY KALAMANSI – ANG MURA AT MABISANG PANGLINIS NG URIC ACID AT DUGO

 
Ang labanos ay isa sa mga pinakanaiisangtabi at hindi pinapahalagahang gulay sa mga palengke sa Pilipinas. Ang karamihan sa mga mamimili ay itinuturing lamang itong simpleng sangkap sa sinigang, nang hindi nalalaman ang kamangha-manghang kakayahan nito na linisin ang katawan.
Sa larangan ng kalusugan ng kidney, ang labanos ay nagtataglay ng mga natural na tambalan na nagtataguyod ng tinatawag na diuresis o ang natural at mabisang pag-ihi. Ang prosesong ito ay tumutulong sa kidney upang mabilis na maipalabas ang mga nakakalason na dumi at kemikal mula sa dugo. Batay sa mga siyentipikong pananaliksik, ang regular na pagkonsumo ng labanos ay may malaking tulong sa pagpapababa ng lebel ng uric acid sa dugo. Dahil dito, nababawasan nang husto ang panganib ng pagkakaroon ng kidney stones at napapanatiling malinis ang kapaligiran ng internal organs.
Para naman sa puso, ang labanos ay naglalaman ng mga likas na sangkap na nakakatulong sa pagpapababa ng mataas na presyon ng dugo at pagkontrol sa lebel ng kolesterol. Ang mga antioxidants na matatagpuan dito ay nagsisilbing pananggalang ng mga arterial walls laban sa oxidative damage na siyang pangunahing dahilan ng pagtataglay ng sakit sa puso.
Upang makuha ang pinakamataas na benepisyo nito:

Idagdag ang sariwang labanos sa mga sabaw tulad ng sinigang tatlo hanggang apat na beses sa isang linggo.

Pagkatapos maluto ng sabaw, pigaan ito ng katas ng dalawang pirasong kalamansi. Ang Vitamin C mula sa kalamansi ay nakikipagtulungan sa labanos upang lalo pang palakasin ang proteksyon sa kidney at puso.

IKATLONG LIHIM: REPOLYO NA LUTO NANG WALANG ASIN – ANG PINAKALIGTAS NA GULAY PARA SA MGA SENIOR

Sa buong mundo, ang repolyo ay kinikilala ng mga dalubhasa bilang isa sa mga pinaka-epektibong gulay para sa pagpapanatili ng kalusugan ng internal organs. Para sa mga nakatatanda na may sensitibong pangangailangan sa nutrisyon, ang repolyo ay isang tunay na regalo ng kalikasan.
Nagtataglay ang repolyo ng tinatawag na glucosinolates—mga espesyal na tambalan na nagpapagana sa mga natural na detoxification enzymes ng katawan upang tulungan ang kidney sa pag-alis ng lason. Ang pinakadakilang katangian ng repolyo ay ang napakababang antas ng potassium at phosphorus nito. Dahil dito, ito ang pinakaligtas na gulay kahit para sa mga seniors na mayroon nang malubhang problema o Advanced Kidney Concerns, kung saan ang mataas na potassium at phosphorus ay maaaring maging sanhi ng komplikasyon. Ang sulforaphane na nasa repolyo ay pinoprotektahan din ang mga selula ng kidney mula sa oxidative damage na nagpapabilis sa pagtanda ng organo.
Sa kabilang dako, ang repolyo ay mayaman sa anthocyanins at iba pang malalakas na antioxidants na nagtatanggol sa mga selula ng puso laban sa pamamaga at oxidative stress. Ang dietary fiber nito ay tumutulong sa pagpapaganda ng gut microbiome at pinipigilan ang muling pagsupsop ng kolesterol sa digestive tract, na nagiging dahilan ng pagbaba ng masamang LDL cholesterol.
Para sa tamang paghahanda:

Igisa ang isang tasa ng hiwang repolyo gamit ang bawang at luya tatlo hanggang apat na beses sa isang linggo.

Tandaan: Huwag gagamit ng toyo, patis, o asin. Sa halip, gumamit ng katas ng kalamansi upang magbigay ng masarap na lasa nang hindi nagdaragdag ng sodium na nakakasira sa kidneys.

IKADALAWANG LIHIM: PINALAMIG NA STEAMED GALUNGGONG AT BANGUS – ANG LIKAS NA PANG-IWAS SA SAKIT SA PUSO

 
Pagdating sa protina, marami sa mga seniors ang nagkakaroon ng takot dahil sa epekto ng pulang karne sa kanilang uric acid at kidneys. Ngunit ang pag-iwas sa protina ay nagdudulot din ng paghina ng katawan. Ang sagot sa dilemang ito ay ang dalawa sa pinakasikat na isda sa bansa: ang Galunggong at Bangus, basta’t inihanda sa tamang paraan.
Ang steamed galunggong at bangus ay nagbibigay ng high-quality lean protein. Ang uri ng protinang ito ay mas madaling iproseso ng kidney kumpara sa mga karne ng baboy o baka at mga processed meats. Ito ay walang mataas na purine content na nagiging sanhi ng uric acid buildup, walang phosphate preservatives, at may napakababang saturated fat.
Ang pinakamahalagang elemento ng mga isdang ito para sa puso at kidney ay ang matatagpuang Omega-3 fatty acids, partikular ang EPA at DHA. Ayon sa mga klinikal na pag-aaral, ang regular na pagkonsumo ng Omega-3 ay nakakatulong sa pagpapababa ng triglycerides, pagpataas ng mabuting HDL cholesterol, at pagpapababa ng presyon ng dugo. Ang Omega-3 ay ang natatanging sustansya na sabay na lumalaban sa pamamaga sa mga daluyan ng dugo ng puso (coronary arteries) at mga daluyan ng dugo ng kidney (renal arteries).
Para sa pinakamabisang paraan ng pagluluto:

I-steam o itono ang galunggong o bangus kasama ang sariwang dahon ng malunggay, tatlong hiwa ng luya, at katas ng dalawang kalamansi.

Iwasan ang pagprito: Ang pagpapalit ng paraan ng pagluluto mula sa pagprito na may asin at toyo tungo sa pag-steam gamit ang mga natural na pampalasa ay isa sa pinakamahalagang hakbang na magagawa ng isang senior para sa kanyang kalusugan.

ANG UNANG LIHIM AT PINAKAMALAKAS NA SANDATA: ANG MAKAPANGYARIHANG DAHON NG MALUNGGAY

 
Ito ang itinuturing na haring sandata ng mga Pilipino para sa kalusugan ng seniors—ang ating sariling Malunggay o Horseradish leaves. Bagamat makikita lamang ito sa mga bakuran at napakamura sa palengke, ang siyentipikong katibayan sa likod ng malunggay ay hindi mapapantayan ng kahit anong mahal na gamot.
Ang malunggay ay naglalaman ng higit sa pitong uri ng malalakas na antioxidants, kabilang ang quercetin, kaempferol, at chlorogenic acid. Ang mga sangkap na ito ay nagbibigay ng pambihirang proteksyon laban sa pagkawasak ng mga nephrons o ang mga maliliit na uri ng filter sa loob ng ating kidneys. Ipinapakita ng mga pag-aaral na ang regular na paggamit ng malunggay ay nakakatulong sa pagpapababa ng mataas na creatinine levels at pagpapataas ng eGFR scores ng mga nakatatanda. Ang isothiocyanates naman nito ay nagtataguyod ng paglinis ng mga lason sa katawan.
Para sa puso, ang mga natural na sangkap ng malunggay ay nagdudulot ng vasodilating effect o ang pagluwag ng mga daluyan ng dugo upang bumaba ang mataas na presyon. Ang beta-sitosterol na matatagpuan dito ay pinipigilan ang pagpasok ng kolesterol sa katawan upang panatilihing malinis ang mga ugat.
Upang makuha ang buong kapangyarihan ng malunggay:

Maglagay ng sampung sariwang dahon ng malunggay sa bawat ulam na iniluluto araw-araw.

Magpakulo ng dahon ng malunggay upang gawing tsaa at inumin ito tuwing umaga bago kumain.

Walang ibang pagkain sa buong Pilipinas ang nakakapagbigay ng ganito kalawak at kasiguradong proteksyon sa puso at kidney nang sabay-sabay tulad ng malunggay.

ANG BAGONG SIMULA NG MASIGLANG BUHAY NG MGA SENIORS

Ang pagtanda ay hindi nangangahulugan ng unti-unting pagtanggap ng karamdaman at paghina ng katawan. Sa pamamagitan ng pag-unawa sa Cardiorenal Syndrome at sa paggamit ng apat na simpleng pagkaing ito—labanos na may kalamansi, repolyong walang asin, steamed galunggong o bangus, at sariwang malunggay—muling mabibigyan ng lakas ang puso at kidney ng ating mga nakatatanda.
Ang mga hakbang na ito ay mura, madaling mahanap sa palengke, at higit sa lahat, nakatutok sa mismong ugat ng kalusugan. Bago gumawa ng anumang marahas na pagbabago sa pagkain, makabubuting sumangguni pa rin sa inyong personal na doktor upang maging angkop ang mga hakbang na ito sa inyong kasalukuyang kondisyon. Simulan ang pagbabago ngayon para sa mas mahaba, masaya, at walang sakit na pamumuhay.