ANG KASAYSAYAN NG KARIMLAN: NANG ANG ISANG MAKAPANGYARIHANG ALKALDE AY LUMAMIG ANG BANGKAY SA LIKOD NG REHAS NG KULUNGAN

Ang mga biktima sa karumaldumal na pangyayaring ito ay sina Eileen Sarmenta, isang 21-taong gulang na estudyante sa Unibersidad ng Pilipinas, at ang kanyang kasintahang si Allan Gomez na 19-taong gulang lamang noon. Si Eileen ay kilala hindi lamang sa kanyang angking kagandahan kundi pati na rin sa kanyang kasipagan at matinding determinasyon na abutin ang kanyang mga pangarap sa buhay. Si Allan naman ay inilarawan bilang isang mabait, tahimik, at mapagmahal na kasintahan na kasama niyang nag-aabang ng sasakyan nang gabing iyon. Ang kanilang mga maaliwalas na kinabukasan ay biglang pinatay ng kadiliman nang sila ay sapilitang harangin at dukutin ng mga taong nag-aakalang hawak nila ang buong mundo sa ilalim ng kanilang mga patakaran.

Sa kabilang banda ng trahedya ay si Antonio Sanchez, ang naghaharing alkalde ng bayan ng Calauan, Laguna, na kilala sa kanyang marangyang pamumuhay at pagmamay-ari ng isang pribadong armadong grupo. Ayon sa mga rekord ng korte, matagal nang minamanmanan ng alkalde ang kawawang si Eileen dahil sa kanyang labis na paniniwala na maaari niyang makuha ang anumangisinisiwalat ng kanyang kagustuhan nang walang sinumang makakapigil sa kanya. Ang kanyang kapangyarihan sa bayan ay tila walang hangganan, kung saan ginamit niya ang kanyang mga tauhan, sasakyan, at mga pampublikong pasilidad upang isakatuparan ang isang karumal-dumal na plano na hinding-hindi malilimutan ng kasaysayan ng bansa.

Noong gabi ng Hunyo 28, 1993, habang naghihintay ng masasakyan sina Eileen at Allan sa labas ng kampus ng Unibersidad ng Pilipinas sa Los Baños, bigla silang hinarang ng mga armadong tauhan ng alkalde at sapilitang isinakay sa isang van. Si Allan Gomez ay brutal na binugbog at iniwan sa loob ng sasakyan habang si Eileen ay dinala sa rest house ni Mayor Sanchez sa isang liblib na baryo. Doon ay sinapit ng dalaga ang pinakamatinding pagmamalupit mula sa alkalde na ipinamigay pa ang biktima sa kanyang mga alipores bago tuluyang isinagawa ang pagpatay sa kanila. Ang kawalang-awa ng mga taong ito ay nagpakita ng sukdulang kawalan ng konsensya na nag-iwan ng matinding trauma sa mga pamilya ng mga biktima.

Ang pagkakatagpo sa mga wala nang buhay na katawan ng dalawang estudyante ay nag-alab ng nasyonal na galit at takot sa buong bansa, lalo na sa komunidad ng UP at sa mga mamamahayag. Ang sigaw para sa katarungan ay umalingawngaw mula sa mga lansangan hanggang sa mga bulwagan ng gobyerno upang pilitin ang mga kinauukulan na kumilos laban sa may sala. Bagamat sa mga unang araw ay mariing itinanggi ni Sanchez ang kanyang kaugnayan sa karumaldumal na krimen, ang kaso ay tuluyang bumaligtad nang ang isa sa kanyang mga tauhan ay lumantad bilang state witness. Ang testigo ay detalyadong isinalaysay ang bawat utos ng alkalde mula sa pag-aresto hanggang sa aktwal na pagpatay kina Allan at Eileen.

Noong Marso 11, 1995, matapos ang mahaba at maingat na paglilitis na sinubaybayan ng buong Pilipinas, ibinaba ng Regional Trial Court ang makasaysayang desisyon laban kay Antonio Sanchez at sa kanyang anim na tauhan. Sila ay napatunayang nagkasala sa mga kasong panggagahasa at multiple homicide na nagresulta sa parusang reclusion perpetua o pagkakakulong ng mahigit dalawampung taon para sa bawat kaso. Ang hukom ay nagpahayag na ang krimen ay isang “plot from hell” o plano mula sa impiyerno dahil sa tindi ng kalupitan at pag-abuso sa kapangyarihan ng mga akusado. Ang hatol na ito ay itinuring na tagumpay ng batas laban sa mga makapangyarihang tao na nag-aakalang ligtas sila sa kamay ng katarungan.

Noong 2019, muling uminit ang kontrobersya sa lipunan nang lumitaw ang balita na maaaring palayain si Sanchez sa ilalim ng good conduct time allowance o GCTA para sa mga preso. Subalit dahil sa matinding pagtutol ng publiko, ng pamilya Sarmenta at Gomez, at ng buong sambayanan, ang naturang hakbang ay napigilan at hindi natuloy. Noong Marso 2021, tuluyang binawian ng buhay si Antonio Sanchez habang siya ay nagdurusa sa kanyang parusa sa loob ng pambansang bilangguan. Ang kanyang kamatayan ay nagsilbing paalala na gaano man katagal ang lumipas o gaano man kalakas ang isang tao, ang hustisya ay laging hahabol sa mga gumagawa ng masama.